Działalność naukowa

Działalność naukowa

 

Zadaniem Pracowni Sedymentologii i Paleoekologii IG jest przede wszystkim świadczenie usług laboratoryjnych dla pracowników naukowych Instytutu, w zakresie palinologii, sedymentologii, a także świadczenie usług dydaktycznych. Równocześnie pracownicy zatrudnieni w Pracowni prowadzą własną działalność naukową, szczególnie w następujących dziedzinach:

 

Palinologia i paleoekologia - dr Bożena Noryśkiewicz jest uznanym specjalistą w dziedzinie palinologicznych oznaczeń wiekowych osadów organicznych ostatniego zlodowacenia i holocenu. Jej prace własne oraz wspólne z geomorfologami i biologami stanowią ważny wkład w poznanie historii rozwoju roślinności w późnym glacjale i holocenie.

 

Sedymentologia - Prace naukowe dr K. R. Lankaufa w dziedzinie sedymentologii, dyscypliny z pogranicza geologii i geomorfologii, dotyczą przede wszystkim charakterystyki osadów mineralnych ze środowisk rzecznych, eolocznych i glacjalnych.

 

Termoluminescencja - Od 1984 roku wspólnie z Zespołem Prof. dr hab. H. L. Oczkowskiego z Instytutu Fizyki UMK tworzono toruński ośrodek datowania bezwzględnego metodami fizycznymi. Datowanie metodami TL i OSL osadów i artefaktów ma znaczenie dla takich dziedzin jak geologia, geomorfologia, archeologia, a także konserwacja zabytków kultury materialnej. Zespół Metod Datowania nastawiony jest przede wszystkim na naukową współpracę z badaczami wymienionych dziedzin, w zasadzie, nie wykonuje usług komercyjnych.

 

Polarystyka - Pracownicy Pracowni brali i biorą czynny udział w badaniach na Spitsbergenie. Prowadzone tam prace dotyczą zagadnień botanicznych, glacjologicznych, geomorfologicznych oraz topografii, a także zagadnień zmian zasięgu lodowców.

 

Udział w zespołach naukowych, programach i projektach badawczych (wybrane pozycje)

 

Lata 1981-1990

 

Dr B. Noryśkiewicz i mgr K. R. Lankauf brali m. in. udział w zespołowych badaniach na sandrze Brdy (pod kierunkiem prof. dr hab. R. Galona) i na Poj. Brodnickim (pod kierunkiem prof. dr hab. W. Niewiarowskiego).

 

Dr B. Noryśkiewicz brała udzial w badaniach jez. Steklińskiego na Ziemi Dobrzyńskiej a także w badaniach jez. Gościąrz (okolice Włocławka).

 

Mgr K. R. Lankauf w 1985 i 1989 roku brał udział w wyprawach na Spitsbergen, gdzie oprócz badań geomorfologicznych dotyczacych rozwoju rzeźby na przedpolach lodowców Waldemara i Eivina, a także badań sedymentologicznych osadów rzek Kaffioyry, zajmował się problemami recesji lodowców.

 

Lata 1988-1990 Prowadzono badania, w ramach RPBP "Naukowe podstawy ochrony i konserwacji zabytków", dotyczące zagadnień stosowania metody TL.

 

Lata 1990-1991 Realizowano umowę MEN (419/G) - Opracowanie metodyki preparacji minerałów dla celów datowania termoluminescencyjnego.

 

Lata 1991-2000

 

Lata 1991-1994 Prowadzono badania sedymentologiczne i radiometryczne osadów z północno-zachodniej części obniżenia Brynicy (Grant UMK-640/G).

 

W 1999 roku prowadzono wspólne prace z Pracownią Termoluminescencji I Datowania Instytutu Fizyki UMK w ramach Grantów UMK nr 444/G i Grant 465/F). Prace dotyczyły zagadnień sedymentologicznych badanych osadów vistuliańskich ( morenowych, rzecznych i innych) przeważnie w powiązaniu z problemami datowania metodą termoluminescencji. Między innymi opracowano pod względem sedymentologicznym i termoluminescencyjnym osady rzeczne w Rzęczkowie, Chełmnie i Starogrodzie , a także współczesne osady rzeczne.

 

Opracowywano sedymentologię, petrografię i statystyke vistuljańskich osadów glacifluwialnych z okolic Dąbrowy Chełmińskiej i Rzęczkowa.

 

Uczestniczono w Grancie KBN kierowanym przez prof. dr hab. W. Niewiarowskiego a dotyczacym "Zmian Srodowiska przyrodniczego okolic Biskupina".

 

W 1993 roku rozpoczęto, a w następnych latach kontynuowano interdyscyplinarne badania w Kępie Kujawskiej, badania te dotyczyły sedymentologii i termoluminescencji osadów eolicznych.

 

Od 1994 roku mgr K. Lankauf i mgr J. Szmańda wspólnie z dr W. Wysotą przystąpili do wstępnych prac terenowych na północnej krawędzi Kotliny Toruńskiej. Prace te dytyczyły litologii, stratygrafii i chronostratygrafii osadów budujących tą krawędź W następnych latach badania te rozszerzono na tereny południowo-zachodniej części Wysoczyzny Chełmińskiej. Wiele prac prowadzono wspólnie z Pracownią TL i Datowania Instytutu Fizyki.

 

Od 1995 roku mgr J. Szmańda rozpoczął sedymentologiczne badania osadów Wisły, Tążyny i Drwęcy.

 

Dr B. Noryśkiewicz w roku 1994 brała udział w zespołowych badaniach nt. "Przemian środowiska geograficznego w środkowej części Polski Północnej pod wpływem czynników naturalnych i antropogenicznych", a od 1995 roku uczestniczy w temacje "Przemiany szaty roślinnej na obszarze Polski Północnej w interglacjałach i holocenie". Od 1997 roku uczestniczy też w międzynarodowym projekcie - "Współczesny opad pyłkowy".

 

W 1995 roku mgr K. Lankauf i mgr J. Szmańda brali udział w badaniach na Spitsbergenie w ramach tematu "Przyrodnicze badania rejonu Kaffioyry". K. R. Lankauf kontynuował badania w roku 1996 i 2000.

 

Lata 2001-obecnie

 

Aktualnie w ramach programu "TRAKT" Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej, równolegle z działaniami archeologów badana jest antropogenizacja środowiska przyrodniczego w młodszym holocenie, na terenie przebiegu przyszłej autostrady (okolice Warlubia). Jednocześnie prowadzone są badania nad rocznym opadem pyłkowym w ramach Programu Europejskiego Monitoringu Pyłkowego dla poznania relacji pomiędzy opadem pyłkowym a współczesna roślinnością. Od trzech sezonów prowadzony jest monitoring na obszarach Pojezierza Brodnickiego. Ustalenie współczesnego opadu pyłków w specjalnych łapaczkach oraz we współcześnie odkładanych osadach winno dać odpowiedź, na ile reprezentatywne są: osady współczesne (w stosunku do opadu rzeczywistego), i na ile reprezentatywne są wyniki oznaczeń palinologicznych dla osadów kopalnych.

 

Zrealizowany został wspólny projekt z Instytutem Archeologii na Górze Świetego Wawrzyńca

 

Zrealizowany został projekt "Badania procesu optycznego wygaszania akumulowanej luminescencji kwarcu we współczesnych osadach łach koryta Wisły między Ciechocinkiem a Toruniem"

 

Realizowany jest projekt "Zróżnicowanie osadów dennych jeziora Gopło"

 

"Póznovistuliańskie i holoceńskie osady basenów sedymentacyjnych jako zapis zmian paleogeograficznych na wybranych przykładach z młodoglacjalnego obszaru północno-środkowej Polski "

 

Realizowany jest projekt "Badania wpływu warunków transportu i akumulacji osadów rzecznych na dokładność ich datowania metodami luminescencyjnymi"

 

Realizowany jest projekt "Rekonstrukcja strumienia lodowego lobu Wisły w stadialne głównym ostatniego zlodowacenia na podstawie świadectw sedymentologicznych igeomorfologicznych w zapisie geoprzestrzennym "

 

Współpraca - Pracownicy Pracowni współpracują z wieloma instytucjami i osobami, wśród nich:

  • Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN (Toruń)
  • Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN (Warszawa)
  • Fundacja Radiowęglowa - Politechnika Śląska (Gliwice)
  • Uniwersytet Śląski
  • Uniwersytet Wrocławski
  • Uniwersytet Poznański
  • Dating Laboratory - Uniwersytet w Helsinkach (dr H. Junger)
  • Instytut Geologii - Uniwersytet w Aarhus (Dania)
  • Uniwersytet Jagielloński
  • Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku
  • PAN (Kraków)